post

پس از «کمپین خرید خودرو صفر ممنوع» رخ داد شبکه اجتماعی علیه لوازم خانگی داخلی

بعد از کمپینی با عنوان «خرید خودرو صفر ممنوع» در شبکه‌های اجتماعی که هدف خود را «تشویق مردم به نخریدن خودرو صفر کیلومتر از خودروسازان داخلی» قرار داده بود، در اقدامی مشابه، به‌تازگی کمپین حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان تحت عنوان «تحریم خرید وسایل خانگی ساخت ایران تا اطلاع ثانوی» نیز در شبکه‌های اجتماعی شروع به‌کار کرده است. در این کمپین از مردم درخواست می‌شود «با توجه به افزایش ۲۰درصدی قیمت‌ لوازم منزل تولید داخل، تا اطلاع ثانوی از خرید خودداری کنید.»   این تبلیغات منفی در مورد خودرو و لوازم خانگی تولید داخلی در شرایطی انجام می‌گیرد که قبل از انقلاب برندهای ایرانی مشهوری در ایران فعال بودند، اما به مرور این کارخانه‌ها ورشکسته شدند و از سال‌های گذشته تاکنون بخش تولید با چالش‌هایی روبه‌روشده است، ‌به‌گونه‌ای که حجم بی‌شماری از کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی به دلیل پرداخت نکردن یارانه تولید و حمایت نکردن دولت از این بخش تعطیل شده‌اند.
فعالان بازار تاکید می‌کنند «چنین کمپین‌هایی نه‌تنها منجر به کاهش قیمت لوازم خانگی داخلی نمی‌شود بلکه ضربات سهمگینی را متوجه تولید داخل خواهد کرد.» علت این استدلال نیز از نگاه فعالان این بخش به مولفه‌های قیمتی چون حامل‌های انرژی، مواد اولیه و حمل‌ونقل و برمی‌گردد؛ مولفه‌هایی که همچنان روند افزایشی داشته است.
در این میان برخی نمایندگان مجلس نیز صراحتا تاکید می‌کنند: «نخریدن کالای تولید داخل راه برخورد با افزایش قیمت‌ها نیست چراکه برای کاهش قیمت و کیفیت بیشتر باید از تولید داخلی حمایت شود، تا هم اشتغال رونق گیرد و هم اقتصاد کشور در مسیر رشد و توسعه قرار گیرد.»

اما و اگرهای کارکرد کمپین‌ها
با این حال، سوال این است که چنین کمپین‌هایی تا چه میزان می‌توانند تولید کارخانه‌های داخلی را ارتقا داده و در عین حال چه تبعاتی را برای تولید داخلی رقم خواهند زد؟ حبیب‌الله انصاری، دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی دراین باره به «فرهیختگان» می‌گوید: «اولا باید دید موجی که در شبکه‌های اجتماعی راه افتاده است چقدر واقعیت دارد و چقدر جدی است؟ مردم به دلیل بالا بودن قیمت‌ها نمی‌توانند به لوازم خانگی خارجی روی بیاورند؛ از سوی دیگر واقعیت این است که وسایلی چون بخاری، پکیج، آبگرمکن و کولر آبی، نمونه خارجی ندارد و همگی با برندهای ایرانی عرضه می‌شود، بنابراین نمی‌توان گفت مردم فقط کالای خارجی خریداری می‌کنند. علاوه‌براین کالای داخلی و خارجی اختلاف قیمتی بالایی دارند که قدرت خرید بسیاری از مردم اجازه خرید این نوع کالاها را نمی‌دهد.» وی می‌افزاید: «هیچ تضمینی وجود ندارد که برندهای خارجی با کیفیت بالایی وارد و عرضه شوند؛ نمونه این موضوع کشور چین است؛ این کشور کالاهایی با کیفیت بالا تولید می‌کند اما کالاهای درجه چندم خود را به ایران صادر می‌کند.»
وی تاکید می‌کند: «هرچند اختلاف‌هایی از نظر تکنولوژی با خارجی‌ها داریم اما لوازم خانگی داخلی در تمام زمینه‌ها با لوازم خارجی برابری می‌کند.» وی با بیان ‌اینکه راه‌اندازی چنین کمپین‌هایی راه‌حل مشکلات نیست، می‌گوید: «سرمایه‌گذاری مشترک، استفاده از سرمایه‌گذاری خارجی، ارتقای بهره‌وری و تبدیل واحدهای کوچک به بزرگ و ارائه تسهیلات از سوی سیستم بانکی از مهم‌ترین مواردی است که می‌تواند کمک‌کننده باشد.» انصاری علاوه‌براین می‌گوید: «اگر به‌دنبال توسعه لوازم خانگی باشیم، علاوه‌بر افزایش تولید و حفظ اشتغال، بازار داخلی و حتی خارجی نیز توسعه می‌یابد و درنهایت اقتصاد کشور توسعه می‌یابد و دولت از اقتصاد نفتی جدا می‌شود، اما اگر مردم را ترغیب به تحریم تولید داخل کنیم شاهد تعطیلی کارخانه‌ها خواهیم بود.» وی علاوه‌براین تاکید می‌کند: «عوامل تشکیل‌دهنده قیمت‌ها، انرژی، هزینه دستمزد و مواد اولیه است در صورتی که اینها تغییر کند، قیمت سایر کالاها نیز کاهش می‌یابد بنابراین چنین کمپین‌هایی جز ضرر، سود دیگری ندارد.»

  نخریدن راه‌حل نیست
اظهارات دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی در شرایطی مطرح می‌شود که برخی نمایندگان مجلس ازجمله جعفر قادری، ‌عضو کمیسیون حمایت از تولید داخلی نظر دیگری دارند. او دراین باره به «فرهیختگان» می‌گوید: «وقتی کمپینی با این عنوان در شبکه‌های اجتماعی آغاز به کار می‌کند، این مفهوم را القا می‌کند که تولید داخلی با اشکالاتی همراه است اما نخریدن کالای داخلی می‌تواند موجب صدور پرتفوی شغلی به خارج از کشور و ورود بیکاران خارجی به کشور و درنهایت کمک به خارجی‌ها باشد.» عضو کمیسیون حمایت از تولید داخلی علاوه‌براین ‌با بیان‌ اینکه چنین کمپین‌هایی تاثیری در کاهش قیمت‌ها ندارد، تاکید می‌کند: «پایین آوردن قیمت مستلزم رشد اقتصادی و مصرف بیشتر داخلی است و تمام کشورهایی چون ژاپن که تولیدشان رونق پیدا کرده به این دلیل بوده است که از تولید داخلی حمایت کرده‌اند.» قادری با بیان ‌اینکه کاهش قیمت موجب کیفیت بهتر نمی‌شود و تولیدکننده را نابود می‌کند، تاکید می‌‌کند: «نخریدن راه برخورد با این موضوعات نیست.» وی اضافه می‌کند: «باید تمام مجموعه‌ها ازجمله سیستم بانکی در خدمت تولید و تولیدکنندگان قرار گیرد تا کیفیت ارتقا پیدا کند.» این عضو کمیسیون حمایت از تولید داخلی با بیان اینکه سیستم بانکی منجر به بروز چنین اتفاقاتی شده است، ‌می‌گوید: «سیستم بانکی در خدمت تولید نیست؛ به‌عنوان مثال پارسال نزدیک ۳۴۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات داده شد اما هیچ‌کدام درجهت حمایت از تولید داخل نبوده است.»
وی می‌افزاید: «این موضوعات موجب می‌شود مردم نتوانند از تولید داخلی بهره ببرند و تولید‌کننده نیز از ظرفیت‌های موجود استفاده بهینه را نبرد و قیمت تمام‌شده کاهش یابد.» برخی از کشورها چون آلمان و ژاپن برای حمایت از تولید داخلی به هیچ عنوان از کالاهای کشورهای دیگر بهره نمی‌برند ضمن‌اینکه این کار را ناپسند می‌دانند. اما چرا در کشوری چون ایران چنین اتفاقی نمی‌افتد و کالاهای خارجی حرف اول را در بازار می زند؟ به نظر می‌رسد حلقه مفقوده در این جریان سرمایه اجتماعی برای حمایت از محصولات داخلی باشد.